19
So, Cze
Witamy, Gość
Nazwa użytkownika: Hasło: Zapamiętaj mnie

TEMAT:

Heilstätte - Szpital dla obłąkanych 2015/01/06 21:00 #16

  • Robcio....
  • Robcio.... Avatar
Temat odgrzany i cieszyć.
Literatura podaje , że wojsko stacjonowało w Wormditt do początków XIX wieku. Korzystało z kwater prywatnych co było uciążliwe dla mieszkańców, gdyż oprócz rodziny w takim mieszkaniu "ulokowany" był również żołnierz.
Jeśli założyć , że szpital zaczął funkcjonować od początku XX wieku to powstałe budynki musiały być w jakimś celu wykorzystane (budowa od 1830).
Według mnie najpierw powstały budynki a potem kościół. Wystarczy popatrzeć na pocztówki z tymże miejsce oraz na datowanie ich wydania. Oczywiście mogła zajść pomyłka w druku daty.
Być może powstające budynki mogły być od razu wykorzystywane na potrzeby "służby medycznej" i o tym się nie wzmiankowało.Dopiero w miarę zwiększania ilości pacjentów wybudowano kościół..hm, dla zbawienia "zbłąkanych dusz"....
Jednak należy przyznać , ze inwestycja jak na te czasu była spora. Środki nie pochodziły z prywatnej kasy czy tez funduszy kościelnych (budowa kościoła). Partycypowało w tym państwo. Więc musiał być konkretny i pilny cel tworzenia takiego kompleksu.
Może rzeczywiście pilną potrzeba było tworzenie nowoczesnej armii państwa pruskiego......Sporo tu niedopowiedzeń ale i informacji jest mało, żeby postawić pewniki.

Heilstätte - Szpital dla obłąkanych 2015/01/08 17:56 #17

Masz zupełną rację. Sporo tu jest kontrowersji i niedomówień.Myślę, że sporo by się wyjaśniło, gdyby światło dzienne ujrzała informacja: jak wielki był teren folwarku biskupiego?
Achremczyk (i inni) pisze wyraźnie,,Około 1830roku na terenie folwarku biskupiego zbudowano kościół ewangelicki i KOSZARY". Na pewno chodzi o kościół przy Alei WP (Czy to też był teren folwarku?) i o kompleks na Andreasberg. To był potężny jak na warunki małego miasta kompleks - na co najmniej kilkaset osób (wojsko ?).W niedługim czasie (kilka lat, kilkanaście?) wybudowano tam drugi kościół ewangelicki. Zgodnie z zapotrzebowaniem - jak po 1772r w Ornecie, już w Królestwie Pruskim, pojawili się ewangelicy (również wojsko), to wkrótce jeden kościół nie mógł pomieścić wszystkich wiernych.Pod koniec XIXw w Wormditt żyło ich około 800. Zakład dla chorych powstał dopiero jak w mieście zabłysło światło elektryczne, w 1901r.
Co tam się działo przez 70 lat? PYTANIE ZA 100 PUNKTÓW.

Heilstätte - Szpital dla obłąkanych 2015/01/11 21:18 #18

Skąd pomysł że obiekty na st.Andreasberg budowano na potrzeby wojska? I jeszcze kościół ewangelicki?
Kompleks powstał jako szpital dla epileptyków i nerwowo chorych wyznania katolickiego!
Aby nie być gołosłownym cytat z przemówienia deputowanego do parlamentu pruskiego wygłoszonego w 1903 roku:,,Chciałbym również nadmienić, że miasto Orneta należy do rozwojowych i z liczbą mieszkańców 5-6 tys. osiągnęło znaczące postępy. Mianowicie, dzięki dobrej współpracy państwa, urzędów komunalnych i poświęceniu warmińskiego społeczeństwa [...] powstał duży zakład dla chorych na epilepsję wyznania katolickiego.[...]"
Tekst z postu kol.lycka pochodzi z forum kmkolsztyn.prv.pl/
Kto nie pamięta historii skazany jest na ponowne jej przeżycie

Heilstätte - Szpital dla obłąkanych 2015/01/12 13:34 #19

Achremczyk pisze wyraźnie w dziejach miasta str. 144: ,,Około 1830roku na terenie folwarku biskupiego zbudowano kościół ewangelicki i KOSZARY".
Ten wątek już był ,,wałkowany", pamiętam, ale jestem pewien, że jeśli historyk pisze ,,koszary", to nie ma na myśli chlewika Hermanowiczów.
Warto mu wierzyć ?
Album Kingi Lisowskiej ,,Historia w kamieniach zaklęta" str. 68 : ,,Na Wzgórzu św. Andrzeja mieściły się koszary, zakład dla epileptyków i umysłowo chorych, oraz kościół ewangelicki".
Bujda?

Heilstätte - Szpital dla obłąkanych 2015/01/12 21:08 #20

Uważam że teren folwarku biskupiego i St.Andreasberg to zupełnie co innego.
,,Koszary" mogły się składać z 1-2 budynków i znajdowały się w pobliżu kościoła ewangelickiego.
Wzgórze do czasu rozpoczęcia budowy szpitala było polem.
Ówczesna Gazeta Olsztyńska na bieżąco relacjonowała budowę kompleksu szpitalnego.
Kto nie pamięta historii skazany jest na ponowne jej przeżycie

Heilstätte - Szpital dla obłąkanych 2015/01/12 22:30 #21

  • Robcio...
  • Robcio... Avatar
Myślę, ze sprawę rozwiąże potwierdzona informacja o dacie rozpoczęcia budowy zespołu na wzgórzu. Wtedy tez nie będzie powiązań budowy kościoła ewangelickiego i koszar z zespołem na wzgórzu św. Andrzeja.
Na razie wiadomo , ze kościół ewangelicki (dzisiaj cerkiew) powstał około 1830r. Informacja zapodana przez prof. Achremczyka.
Jeśli Gazeta Olsztyńska na bieżąco zapodawała informacje z budowy zespołu na wzgórzu, to w takim razie budowę rozpoczęto po 1886 roku. Jest to data rozpoczęcia działalności tej gazety (chyba, że publikowała informacje z rozpoczętej wcześniej budowy niż powstanie gazety).
Sporo "zamieszania" wprowadza informacja dot. roku budowy koszar na terenie byłego folwarku biskupiego (1830),. bo brak jest informacji o stacjonowaniu wojska w Ornecie od początków XIX, oprócz informacji w książce "Dzieje Ornety".
Stąd biorą się domniemania i przypuszczenia , czy XIX wieku wojsko było w Ornecie czy też nie, czy kwaterowało w rejonie kościoła protestanckiego czy tez na wzgórzu....
Oczywiście, każdy ma prawo do wysuwania swoich dociekań i przypuszczeń. Dzięki temu możliwe jest nadanie nowego światłą na to co wydaje się pewnikiem. Ot , taka to jest historia :)

Heilstätte - Szpital dla obłąkanych 2015/01/12 22:40 #22

  • Robcio...
  • Robcio... Avatar
"......Stąd biorą się domniemania i przypuszczenia , czy XIX wieku wojsko było w Ornecie czy też nie, czy kwaterowało w rejonie kościoła protestanckiego czy tez na wzgórzu...."

Oczywiście w ostatnim poście powinno być kościoła ewangelickiego ....To moja pomyłka.

Heilstätte - Szpital dla obłąkanych 2015/01/13 21:57 #23

Budowę szpitala rozpoczęto w roku 1897 lub 1898.Szukam źródeł na potwierdzenie.Łączenie tej inwestycji z armią to nieporozumienie.
Moim zdaniem rozwiązanie zagadki jest banalne- i szpital i kościół i koszary zbudowano na wzgórzu św..Andrzeja.
Z tym że koszary i kościół w 1830 na zboczu tego wzgórza a szpital w 1901 na jego szczycie.Ot co!
Kto nie pamięta historii skazany jest na ponowne jej przeżycie

Heilstätte - Szpital dla obłąkanych 2015/01/14 21:15 #24

Niezupełnie. Z tego, co pamiętam kościół stał w centralnym punkcie kompleksu.
Żeby było ciekawiej przytoczę jeszcze jeden cytat z ,,dziejów miasta" Achremczyka - str. 146 ,,W Ornecie w 1890 roku zbudowano NOWY SZPITAL MIEJSKI "(kolejne pytanie za 100 pkt. - który to ???) - ten zbudowany przy Olsztyńskiej 15 lat temu już zdążył się zestarzeć? A za jedenaście lat zbudowano potężny kompleks szpitalny na wzgórzu. Istne zagłębie szpitalne ! Nie można też zapomnieć o funkcjonującym szpitalu św. Jerzego.
Po co w kilkutysięcznym miasteczku tyle szpitali ?

Heilstätte - Szpital dla obłąkanych 2015/01/15 19:05 #25

Kilka szpitali? Najstarszy dla kilkunastu chorych, nowszy juz większy na kiladziesiąt łóżek.I to na Ornetę w zupełnosci wystarczyło.
Szitala psychiatrycznego nie budowano przecież tylko dla mieszkańców Ornety.
Jeszcze raz podkreślam ze szpital a co za tym idzie kościół na jego terenie przeznaczony był dla katolików.
I jeszcze ciekawostka:
Znam emerytowanego zołnierza ktory twierdzi że na terenie jednostki są zakopane żelbetowe belki ktore stanowiły konstrukcję sklepienia kościoła.Próbowano je rozbić aby odzyskać pręty ale okazaly się na tyle mocne że zrezygnowano z tego.
Kto nie pamięta historii skazany jest na ponowne jej przeżycie

Szpitale w Ornecie/Wormditt 2020/03/20 21:40 #26

Szpitale w średniowieczu były zazwyczaj fundacjami osób duchownych. W Ornecie szpital Sw. Ducha ufundował biskup Herman z Pragi, biskup Jan Stryprock uposażył go sześcioma włókami ziemi, a burgrabia ornecki, Henryk Molknecht, ofiarował w 1384 roku na jego rzecz trzy włóki lasu W czasie wojny trzynastoletniej szpital i przyszpitalna kaplica zostały zniszczone, a odbudowane w 1494 roku. Po ponownym zniszczeniu w czasie wojny lat 1519—1521 postanowiono przenieść budowlę na granicę murów miejskich. Około 1340 roku powstał na przedmieściu przy Wysokiej Bramie szpital pod wezwaniem św Jerzego. W pierwszym okresie pełnił on rolę przytułku dla trędowatych, później zaś szpitala dla ubogich. I ten szpital otrzymał, od wspomnianego już burgrabiego orneckiego, trzy włóki lasu. Szpitale Św Jerzego I Św. Ducha w 1880 roku rozebrano, a w ich miejsce zbudowano nowy szpital miejski. Mniej więcej w tym samym czasie (1872—1875) powstał szpital pod wezwaniem św. Elżbiety, którym opiekowały się siostry katarzynki. Rozbudowano go i unowocześniono w 1890 roku. W 1901 roku utworzono w Ornecie zakład dla epileptyków umysłowo chorych.

Szpitale w Ornecie/Wormditt 2020/05/23 14:52 #27

  • adamnel
  • adamnel Avatar
Szpitale św. Jerzego św. Elżbiety w/g książki Wormditt co pozwoliłem sobie przetłumaczyć
St. George's Hospital
Dwa szpitale św. Ducha i św. Jerzego, które zostały założone w połowie XIV wieku, zostały połączone w 1880 roku w obecnym budynku, który został wzniesiony na starym miejscu szpitala św. Jerzego : róg Staindamm i Gustav Adolf Strasse (obecna Młynarska i Wojska Polskiego). Szpital był prawdopodobnie najbardziej zamożny w całej diecezji. Od XIV wieku miał 6 hektarów ziemi i 8 hektarów lasu (na mapach z tamtego okresu “Hospitalsheide i Melcherwald”).
Administracja szpitala była dzielona między Kościół i Magistrat; w okresie nazistowskim administracją zajmował się C.A. Keuchel. Dwie siostry z Klasztoru św. Katarzyny zarządzały domem. Przestronne pokoje oferowały przyjemne zakwaterowanie i wyżywienie dla 36 starszych kobiet i mężczyzn. Dom był wyposażony we własną kaplicę. Ksiądz Fahl był kapelanem tego domu.
Jak z tego opisu wynika był to bardziej Dom Opieki niż Szpital.
Szpital św. Elżbiety

Szpital św. Elżbiety został założony w Wormditt już w XIX wieku. Hojna darowizna Frau von Schau, z z Korbsdorf(Karkajmy), (30000 marek) stworzyła fundację na rzecz budowy szpitala. W latach 1872-75 wybudowano i otwarto szpital z około 30 łóżkami. W 1899 r. Zarząd składający się z 5 członków przeprowadził rozbudowę, w wyniku której liczba łóżek zwiększyła się do 60, a liczba sal chorych z 12 do 21; ponadto istniały 2 sale izolacyjne, 3 lecznicze i operacyjne. W 1929 roku ponownie zwiększono wydajność szpitala poprzez wyposażenie go w najnowocześniejszy sprzęt medyczny i aparaturę leczniczą, centralne ogrzewanie i bieżącą wodę. W tym roku szpital, prowadzony przez siostry zakonne popularnie zwane Katarzynkami, oferował hospitalizację i leczenie 702 pacjentów przez 11870 dni.
Jak z tego wynika ciągle chodzi o ten sam Szpital św. Elżbiety, który był ciągle rozbudowywany i modernizowany.
Dodatkowa uwag obywano sie wtedy bez takich instytucji jak Ministerstwo Zdrowia czy NFZ, wystarczyło dobrze zorganizowane społeczństwo i troska
o wspólne dobro.
O St. Andreasberg przy innej okazji.

Szpitale w Ornecie/Wormditt 2020/05/24 19:29 #28

Dobra robota kolego. ;)